برداشتن لثه می تواند منجر به افزایش حساسیت دندان، افزایش خطر پوسیدگی دندان و مشکلات زیبایی شود و نادیده گرفتن آن بر سلامت دندان ها تأثیر می گذارد. دانستن علت، علائم و روش های کنترل تحلیل لثه به شما کمک می کند تا درمان ارتودنسی خود را با خیال راحت ادامه دهید.
در این مقاله توضیح می دهیم که تحلیل لثه در ارتودنسی چگونه رخ می دهد، علائم آن چیست و چگونه می توان آن را درمان یا پیشگیری کرد.
تحلیل لثه در ارتودنسی چیست؟
تحلیل لثه در ارتودنسی به وضعیتی اطلاق می شود که بافت لثه به تدریج از سطح دندان عقب نشینی کرده و قسمت بزرگتری از ریشه دندان نمایان می شود. این مشکل زمانی رخ میدهد که فشار براکتها و سرعت حرکت دندانها با وضعیت لثه هماهنگ نباشد یا مراقبتهای بهداشتی دهان و دندان به درستی رعایت نشود.
عدم مسواک زدن و تجمع پلاک در اطراف بریس باعث تشدید التهاب و بیماری لثه می شود و روند تجزیه و تحلیل را تسریع می کند.
در چنین شرایطی لثه نازک می شود و به عقب کشیده می شود یا بخشی از بافت از بین می رود. این اتفاق منجر به ایجاد شکاف یا حفره بین دندان و لثه می شود و محل مناسبی برای تجمع باکتری ها ایجاد می کند. ادامه این روند به تدریج استحکام بافتی که دندان را نگه می دارد کاهش می دهد.

علت تحلیل رفتن لثه در ارتودنسی چیست؟
تحلیل لثه در ارتودنسی به دلایل مختلفی اتفاق می افتد که مهمترین آنها عبارتند از:
- فشار نامتعادل براکت ها و سیم ها: اعمال نیروی زیاد یا جهت نادرست فشار براکت ها به بافت آسیب دیده لثه باعث عقب نشینی آن می شود.
- بی توجهی به بهداشت دهان و دندان: تمیز کردن دندان با بریس کاری دشوار است. اگر به اندازه کافی صبور و مراقب نباشید، باقی ماندن جرم و پلاک در اطراف بریس ها خطر عفونت لثه، التهاب و در نهایت انحلال آن را افزایش می دهد.
- نازکی لثه یا حساسیت طبیعی: برخی از افراد به دلیل ژنتیک، بافت لثه نازک تری دارند و در برابر بیماری لثه و پوسیدگی آسیب پذیرتر هستند. طرح درمان ارتودنسی این افراد باید شامل اقداماتی برای محافظت از لثه باشد. این امر به ویژه برای بزرگسالانی که در حال برنامه ریزی ارتودنسی در 50 سال یا بالاتر هستند، مهم است.
- بیماری های لثه درمان نشده: وجود التهاب یا عفونت قبل از شروع ارتودنسی روند تجزیه و تحلیل را سرعت می بخشد. بنابراین قبل از اقدام به ارتودنسی باید از سلامت لثه و دندان خود مطمئن شوید. به خصوص قبل از اقدام به ارتودنسی سالمندان، لازم است سلامت لثه ها و مشکلات موجود به طور دقیق بررسی شود.
- مسواک زدن نادرست: مسواک زدن خشن یا استفاده از مسواک نامناسب می تواند به لثه آسیب برساند. از مسواک های مخصوص ارتودنسی برای تمیز کردن دندان ها و بریس ها استفاده کنید.
- برنامهریزی درمان و مهارت متخصص ارتودنسی: برنامهریزی نادرست حرکات دندانی یا نظارت ناکافی در طول درمان، احتمال بازگشت لثه را تا حد زیادی افزایش میدهد.

علائم عقبرفتگی لثه در ارتودنسی چیست؟
تشخیص زودرس تحلیل لثه در ارتودنسی نقش مهمی در جلوگیری از پیشرفت آسیب دارد. دانستن علائم اولیه به شما کمک می کند سریعتر به متخصص مراجعه کنید و با اقدامات به موقع سلامت لثه و دندان های خود را حفظ کنید.
مهمترین علامت عقب نشینی لثه و نمایان شدن بیشتر ریشه دندان است. اما علائم دیگری نیز وجود دارد که به عنوان علائم هشدار دهنده ژنژیویت در ارتودنسی در نظر گرفته می شود:
- برای بلندتر به نظر رسیدن دندان
- ظاهر ریشه ها به صورت ناحیه ای تیره یا زردتر در نزدیکی خط لثه
- حساسیت دندان ها به سرما، گرما و حتی شیرینی ها خونریزی لثه به خصوص هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن
- لق شدن دندان
- التهاب و قرمزی لثههای اطراف براکتها
- ایجاد شکاف یا حفره های چرکی بین دندان ها و لثه ها
- طعم تلخ و بوی بد دهان
- احساس درد یا ناراحتی در لثه و اطراف دندان

با مشاهده هر یک از علائم تحلیل لثه، اولین قدم این است که فوراً به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید تا علت مشکل و شدت آسیب را به طور دقیق تشخیص دهد. پس از معاینه و بررسی، متخصص می تواند با اصلاح برنامه درمانی، تنظیم نیروهای ارتودنسی و ارائه توصیه های بهداشتی از پیشرفت التهاب لثه جلوگیری کند.
رعایت بهداشت دهان و دندان و استفاده از مسواک و نخ دندان مناسب در کنترل التهاب و محافظت از لثه بسیار موثر است. اما توجه داشته باشید که مراجعه به دندانپزشک عمومی یا خوددرمانی نمی تواند جایگزین تشخیص متخصص شود و ممکن است مشکل را تشدید کند.
درمان خانگی ژنژیویت ناشی از فشار ارتودنسی
هیچ روش خانگی برای درمان التهاب لثه ناشی از ارتودنسی و بازیابی بافت از دست رفته لثه وجود ندارد. اقداماتی که به عنوان درمان های خانگی برای درمان التهاب لثه در ارتودنسی معرفی می شوند، می توانند التهاب را کاهش دهند، ناراحتی را تسکین دهند و پیشرفت عقب نشینی لثه ها را کاهش دهند. این روش ها مکمل درمان تخصصی هستند و نباید جایگزین مراجعه به متخصص ارتودنسی شوند.
درمان های خانگی موثر برای محافظت از لثه در طول دوره ارتودنسی:
- زردچوبه: این ماده دارای خواص ضد التهابی و ضد باکتریایی است. مقداری زردچوبه را با کمی آب یا عسل مخلوط کنید و به آرامی روی لثه ها بمالید.
- عسل: عسل طبیعی خاصیت ضد باکتریایی و ترمیم کنندگی دارد. برای کاهش ناراحتی و التهاب، مقدار کمی عسل را چند بار در روز روی لثه ماساژ دهید.
- روغن نارگیل: ماساژ لثه با روغن نارگیل پلاک و باکتری را از بین می برد و التهاب لثه را کاهش می دهد.
- میخک: این گیاه دارای خواص ضد التهابی و تسکین دهنده درد است. روغن میخک را می توان به صورت موضعی استفاده کرد.
- آلوئه ورا: ژل آلوئه ورا التهاب لثه را کاهش می دهد و به بهبود بافت های آسیب دیده کمک می کند.
- آب نمک گرم: غرغره کردن با آب نمک چندین بار در روز باکتری ها را کاهش می دهد و لثه های ضعیف را التیام می بخشد.
- چای سبز: آنتی اکسیدان های چای سبز التهاب لثه را کاهش می دهند. این چای طبیعی را می توان به عنوان دهان شویه استفاده کرد
چگونه از تحلیل لثه در ارتودنسی جلوگیری کنیم؟
پیشگیری از تحلیل لثه در ارتودنسی بسیار ساده تر و موثرتر از درمان آن است. رعایت نکات زیر به حفظ سلامت لثه و پایان دادن به روند درمان بدون عارضه کمک می کند.
پیشگیری از دژنراسیون لثه در ارتودنسی زیر نظر دکتر خدیوی
تحلیل لثه در ارتودنسی یک مشکل رایج است که با مراقبت مناسب، بهداشت و پیگیری منظم درمان قابل پیشگیری و کنترل است. تشخیص به موقع و اقدامات صحیح باعث حفظ سلامت لثه و دندان می شود و به ادامه روند ارتودنسی بدون عارضه و چالش کمک می کند.
دکتر خدوی با بیش از 25 سال سابقه یکی از مجرب ترین و بهترین متخصصان ارتودنسی در تهران به شمار می رود. دقت، تجربه و مهارت دکتر خدوی در طراحی یک برنامه درمانی خاص باعث می شود تا دندان ها با بیشترین ایمنی و کمترین فشار روی لثه حرکت کنند و نتایج درمان طولانی مدت و قابل اعتماد باشد.
با راه اندازی سه مرکز تخصصی ارتودنسی در میرداماد، تهرانپارس و نواب، دسترسی بیماران به درمان های تخصصی را آسان کرده اند. برای گرفتن وقت مشاوره ارتودنسی با دکتر خدیوی، فرم رزرو نوبت را همین الان پر کنید.